BlogReviews

4 Italiaanse $@#! boeken

Slechte Italiaanse boeken

1. ‘Troje brandt’ van Sandro Veronesi

Omdat ik ‘Kalme Chaos’ zo’n mooi boek vond, besloot ik meer van deze Italiaanse schrijver te lezen. Maar dit boek (Troje brandt) was een beetje saai. Er zijn drie verhaallijnen, maar die worden niet echt goed met elkaar verbonden. Op het eind blijf je je daardoor afvragen wat het ‘nut’ was van een verhaallijn, waarom die niet bij de anderen aansloot. Terwijl literatuur natuurlijk niet over ‘nut’ hoeft te gaan.

Het thema lijkt wel bekend in de Italiaanse literatuur: de armoede van Italiaanse sloppenwijken, die tot de jaren ’70 bestonden. In dit boek worden de laatste stuiptrekkingen ervan beschreven. Het doet denken aan de film ‘brutti, sporchi e cattivi‘. Het laat het leven zien aan de onderkant van de maatschappij. Armoede, criminaliteit, vuil, slechte mensen, hopeloze toestanden. Ook in Amerika heb je dit soort films: denk maar aan de nieuwe film Precious. Nederland heeft sinds de jaren ’50 geen sloppenwijken meer. Ik denk dat de schrijver een maatschappelijk boek wilde schrijven, maar omdat hij gekozen heeft voor de historische variant, verliest het toch aan actualiteit. Zeker door het einde: het verhaal wordt afgerond met een bijna theoretische beschouwing van het einde van de sloppenwijken. Beetje jammer.

De titel, zo laat de schrijver in het voorwoord weten, komt van het lied van Vinicio Capossella, wat weer wel een aanrader is (diens cd), hoewel het lied ‘Brucia Troia‘ echt super angstaanjagend is. Als je dat bekijkt, dan denk je echt dat de apocalyps is gekomen en het einde der tijden nadert. Niet iets voor je gaat slapen, maar ik snap wel waarom Veronesi dit lied heeft gekozen voor de titel van zijn boek. De duisternis die uit het lied weerklinkt slaat op de duisternis van het leven in een sloppenwijk. Voor Veronesi dus geen zoetsappigheid à la Slumdog Millionaire, waar je in moord, vuil en criminaliteit kunt opgroeien en toch een fotomodel aan de haak kunt slaan, een miljoen kunt winnen door eerlijk te zijn en gelukkig kunt worden. Geluk zit er voor de personages van Troje brandt niet in. Hel en verdoemenis.

Troje brandt

Sandro Veronesi

Uitgeverij Prometheus (2008)

Vertaling: Rob Gerritsen

2. ‘Kaputt’ van Curzio Malaparte

Malaparte is het pseudoniem van  Kuhrt Erich Suckert, een half-Duitse Italiaan die tijdens de Tweede Wereldoorlog journalist was. In zijn boek staat wreedheid centraal. Niet echt een mooi thema, maar het levert wel een geloofwaardig boek op, ondanks dat de meeste passages uit het boek verzonnen zijn. Malaparte schreef al in de jaren 20, toen Italie en hijzelf al fascistisch waren. (Misschien ook daarom het belang van wreedheid in het boek). Later neemt hij afstand van het fascisme, in 1957 sterft hij. Een ander succes, naast Kaputt, is La pelle wat gaat over de bevrijding van Napels.

Kaputt speelt zich grotendeels af in Oost-Europa en Rusland. Het doet me daardoor een beetje denken aan het boek van Vasili Grossman, de Rus, die ook oorlogscorrespondent was (voor de Russen) en datzelfde gebied beschrijft in dezelfde periode. Bij Grossman wordt echter het perspectief van het communisme gehandhaafd. Waar het me ook wel aan doet denken is het boek ‘The painted bird’ van Jerzy Kosinski die Polen beschrijft na de bevrijding door de Russen. Dat is een boek wat met ‘Kaputt’ kan wedijveren in afschuw die het oproept. Er zijn natuurlijk veel boeken verschenen over de Tweede Wereldoorlog. Dit is één van de Italiaanse klassiekers, naast het werk van Primo Levi, wat veel meer over menselijkheid en lijden gaat, in plaats van strijd en dood. Het is daarom ook niet verwonderlijk dat Primo Levi’s werk toch meer gewaardeerd en gelezen wordt.

Voor Italie Uitgelicht las ik “Het bal in het Kremlin” van Curzio Malaparte. Die beviel me beter. Lees hier mijn recensie.  van Malaparte’s andere boek.

Curzio Malaparte

Kaputt

Arbeiderspers (2005)

Vertaler: Jan van der Haar

Kaputt van Malaparte

3. ‘Ik haal je op en neem je mee’ van Niccolò Ammaniti

Ik heb een ander boek gelezen van Niccolò Ammaniti, omdat ik de vorige zo spannend en goed vond. Het boek waarvan de vertaling in het Nederlands nu overal in de boekhandel ligt. Ti prendo e ti porto via, Ik haal je op, ik neem je mee. Maar dit keer viel zijn boek me verkeerd, ondanks dat de stijl en de karakters van de boeken veel op elkaar lijken. Het is zo’n boek waarvan je weet dat het niet goed afloopt met de personages. Een naar gevoel dat me gaandweg de middag (ik moest het uitlezen) bekroop. Ik werd er een beetje mistroostig van en ci sono rimasta male (ik ben er nog beroerd van)

Ik neem me voor om de volgende keer bij Bonardi te vragen naar een boek met een positief verhaal, een sprookje of een werkelijkheid waarin mensen ondanks tegenslag iets leren, waar het einde open is of waarin een moraal ligt die je opbeurt. Iets met mooie beschrijvingen van de natuur, of over mensen die op een positieve en gezonde manier met elkaar omgaan. Misschien niet zoals de werkelijkheid is, maar iets wat ik mee kan nemen naar buiten met dit mooie weer.

Ammaniti - Italiaanse literatuur

Niccolò Ammaniti

Ik haal je op, ik neem je mee

Lebowski 2009

Vertaling: Etta Maris

4. ‘Het kind van de lust’ van Gabriele d’Annunzio

Ik heb het echt geprobeerd. Tot bladzijde 151.

Oeverloos gezever

Waar u aan moet denken als ik dat schrijf:  “Nog een week, en dan zou ik weer bij haar kunnen zijn, haar blanke armen kunnen strelen”. Mensen die bij elkaar willen zijn, maar verhinderd zijn door hun emoties. (Liefdes) sonnetten die geschreven worden maar niet verstuurd worden. Of ze worden bewaard met rozeblaadjes terwijl het beschimmeld van het tranenvocht en dan wordt er nóg aan geroken om de geur van immers knappe figuren te herinneren.

Historisch figuur

Ik probeerde het, want d’Annunzio is een interessant historisch figuur. Niet alleen schreef hij dit soort boeken over melancholische jongenmannen met onmogelijke liefdes, ook probeerde hij in de fascistische periode een ideale fascistische-futuristische maatschappij neer te zetten in het stadje Fiume, in het huidige Yugoslavie. Hij dweepte nogal met idealen (zoals de personages in zijn boek), maar de praktijk bleek weerbarstiger. Volgens italiaanse historici was het een propagandastunt van Mussolini. Op de Italiaanse wikipedia is hier voor de verandering eens goed over geschreven, met gebruik van noten.

Futurisme

Het futurisme is een interessante kunstzinnige stroming, alleen heeft het natuurlijk een nare bijsmaak gekregen doordat het zich toch voor een deel heeft verbonden met het fascisme, of heeft het fascisme gebruik gemaakt van het futurisme. Het futurisme stelde zelfopoffering voor als ideaal, en dat is natuurlijk handig voor een staat in tijden van oorlog. Meer over het futurisme schreef ik voor Italieplein, meer over d’Annunzio schreef ik voor Italie Uitgelicht.

Het kind van de lust

Gabriele d’Annunzio

Alleen nog tweedehands verkrijgbaar in een oude uitgave in het Nederlands.

Lees je liever een positief verhaal? Lees dan mijn review van Franco Faggiani of het Manuale per ragazze revoluzionarie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *